Bələdiyyə vs dövlət sənədləri: fərq və hüquqi statusu
Elanlarda görürsünüz: «bələdiyyə sənədi», «dövlət çıxarışı», «etibarnamə». Bu 3-ü eyni deyil və hüquqi risk fərqidir. 2026-cı ilin sənəd növləri və dəyişmə prosesi.
1. Dövlət çıxarışı — yeganə tam mülkiyyət
Dövlət reyester çıxarışı (e-mulk.gov.az) — mülkiyyət hüququnun yeganə tam təsdiqidir. Alıcı olaraq buna yol açarsınız, banklar bu ilə ipoteka verir, məhkəmə bu tanıyır. Digərləri — keçici status.
2. Bələdiyyə sənədi — natamam
«Bələdiyyə sənədi» — istifadə hüququ-dur, mülkiyyət deyil. Adətən köhnə evdə (1990-cı illərdən əvvəl) mövcuddur. Alıcı üçün risklər: 1) bank ipoteka vermir; 2) satmaq çətindir; 3) yaxın 5-10 ildə çevrilməli. Dövlət çıxarışına çevirmə: 800-3 500 AZN + 6-18 ay.
3. Etibarnamə — heç bir status deyil
Notariat etibarnaməsi ilə «satın alma» — sənədləşdirilməmiş sövdə-dir. Real sahib əvvəlki adam qalır, siz sadəcə «idarə edən» olursunuz. Bu sxem təhlükəli risklidir — heç vaxt bu şəkildə ev almayın. Yalnız tam çıxarış qəbul edilir.
4. Çevrilmə prosesi
Bələdiyyə sənədini çıxarışa çevirmə: 1) Torpaq təyinatı «yaşayış» olmalı; 2) Kadastr ölçmə (300-600 AZN); 3) Bələdiyyə razılığı; 4) Dövlət qeydiyyat rüsumu 0,3% (~1 800 AZN 600k üçün); 5) Reyester qeydiyyat (2-4 həftə). Ümumi vaxt 6-18 ay.
Sənəd növləri - müqayisə
| Növ | Status | Ipoteka | Risk |
|---|---|---|---|
| Dövlət çıxarışı | tam mülkiyyət | hə | aşağı |
| Bələdiyyə sənədi | istifadə hüququ | yox | orta |
| Etibarnamə «alma» | sənədləşməmiş | yox | yüksək |
| Sovet dövrü akt | arxivlik | yox | yüksək |
Sənəd növü — evin real qiymətini müəyyən edir. Bələdiyyə sənədli ev bazarda 25-40% ucuzdur. Ucuz görünür, amma çevrilməmiş qalıb — həyat boyu risk. Yalnız çıxarış qəbul edin.
5 qırmızı bayraq
- «Bələdiyyə sənədi bəsdir» — bəs deyil.
- «Etibarnamə ilə alacaq» — təhlükəli.
- «Çevirməyə vaxt lazımdır» — sizin problemə çevrilir.
- Sənədlər rus dilində, sovet vaxtından — çevrilmə mütləq.
- Ipoteka bank rədd edir — çıxarış yoxdur.
Baxın: kadastr yoxlanması, çıxarış nədir, sənəd yoxlaması.
Çıxarışlı 5 ev
«EV sənəd» yazın — tam dövlət çıxarışı olan 5 evi göndərək.